Copyright: De Architectenlunch van 7 februari (grafie Marit Smits)
Copyright: De Architectenlunch van 7 februari (grafie Marit Smits)
Copyright: De Architectenlunch van 7 februari (grafie Marit Smits)
Copyright: De Architectenlunch van 7 februari (grafie Marit Smits)
Copyright: De Architectenlunch van 7 februari (grafie Marit Smits)
Copyright: De Architectenlunch van 7 februari (grafie Marit Smits)

'Opdrachtgever moet goed begeleid worden'

8 februari 2012, 14:23
Kunnen architecten iets doen om te voorkomen dat opdrachtgevers nieuwbouw plegen als dit onnodige extra leegstand of verspilling van gemeenschapsgeld oplevert? Die vraag kwam dinsdag aan de orde tijdens de eerste Architectenlunch van 2012. “Veel opdrachtgevers doen slechts eens in hun leven een project.”

Tekst: Ronnie Weessies

Het discussiepunt kwam voort uit de misstanden die in het tv-programma De slag om Nederland aan de orde worden gesteld. De aflevering van deze week ging over gemeenten die ondanks een slecht financieel plaatje een nieuw stadhuis (willen) laten bouwen. Annemiek Bleumink, associate partner bij Kraaijvanger, had het ook gezien.

De architect waardeert het aankaarten van de soms bizarre praktijken, maar vindt het programma ook eenzijdig. “Er werd alleen gekeken naar stadhuizen waar geen geld voor is. Wij werken momenteel aan vier stadhuizen over heel Nederland, waaronder in Vlaardingen. Daar is uiteindelijk gekozen voor renovatie in plaats van nieuwbouw”, zegt Bleumink

Daarentegen vormt het stadhuis van Almelo, ook een ontwerp van Kraaijvanger, wel een heet hangijzer. Het bureau won vorig jaar de bijbehorende prijsvraag, nadat een eerder winnend ontwerp van Meyer & Van Schooten Architecten voor een andere locatie was geschrapt. Het nieuwe plan moest minder kosten.

“We weten nog steeds niet zeker of het doorgaat. Dat heeft met geld te maken, maar ook met het feit dat er andere oplossingen zijn en dat het politiek gevoelig ligt. We hebben daar als architect niet veel over te zeggen, want we maken een ontwerp naar het pve. Wel kunnen we de discussie aangaan. Dat heeft ook in Vlaardingen tot een omslag geleid.”

Adviseur
“We kunnen wel roepen dat we de wereld willen verbeteren”, vult architect Paul Tesser aan, “maar als er een concrete opgave voor nieuwbouw ligt, kun je de opdrachtgever er als adviseur beter van overtuigen dat er andere oplossingen zijn, dan dat je zegt dat nieuwbouw geen optie is en daarom niet wilt meewerken.”

Bij Europese aanbestedingen kunnen wijzigingen van een plan echter moeilijkheden opleveren, zegt Bleumink. ”In de eerste ronde moet je aan een aantal criteria voldoen en in de tweede weer aan andere. Als er vervolgens een geheel nieuw plan op tafel komt, wijzen andere bureaus de opdrachtgever erop dat dit niet klopt. Dan moet je als gemeente heel sterk in je schoenen staan om te zeggen: jullie hebben gelijk, het plan is niet helemaal volgens het pve, maar toch kiezen we ervoor.”

Marina Moons (Architectenbureau Moons) wijst erop dat de meeste opdrachten geen Europese aanbestedingen zijn. “Ik zie mezelf als een onafhankelijk adviseur en dan zeg ik wel eens iets wat de opdrachtgever niet leuk vindt, of ik stop zelfs als ik het er niet mee eens ben. Dan vind ik mezelf misschien stom dat ik het geld ben misgelopen, maar uiteindelijk voer ik mijn vak wel goed uit. Dit soort keuzes worden natuurlijk lastiger als je een bureau meer personeel te runnen hebt.”

Opdrachtgeverschap
De essentie van het probleem ligt volgens Tesser bij het opdrachtgeverschap. “Het heeft er puur mee te maken hoe de opdrachtgever omgaat met adviseurs. Als KPMG ervoor kiest een nieuw gebouw te laten neerzetten, dan zijn er ongetwijfeld partijen geweest die joepie! roepen vanwege alle winsten die ermee zijn gemoeid. Dan is het misschien jammer voor de gemeente Amstelveen dat er een oud gebouw staat weg te roesten, maar hier spelen andere belangen.”

Bleumink nuanceert de rol van de opdrachtgever. “Vele doen slechts een keer in hun leven zo’n project. De bouwmanager is in mijn ogen degene die hem goed moet begeleiden. Hij maakt samen met de aanbestedingsdienst de opdracht voor een architect. De opdrachtgever weet vaak niet eens wat hij aan het doen is.”

Voormalig architectuurdocent Fridjof van den Berg (onder meer TU Delft) vindt dat een deel van de oorzaak bij het onderwijs ligt. “Ik heb eens als enige architect in de vakgroep Real Estate & Housing gezeten. Als je kijkt naar de programma’s die ze daar aanbieden, dan begrijp je waarom het zulke opdrachtgevers worden.”

“Tien jaar geleden heb ik al geroepen dat het in de toekomst om transformatie en herbestemming gaat, maar daar wilden ze gewoon niet aan. Het ging ze om de snelle koffers. Ik heb gezegd dat ze de dialoog moeten aangaan met een architect, maar voor hen was het alleen halen, halen en halen.”

Architectenlunch
Wilt u ook komen mee discussiëren tijdens een Architectenlunch? Meldt u zich dan [hier] aan. Vanaf komende maand vindt de lunch iedere woensdag plaats. De eerstkomende data zijn:

- 7 maart

- 4 april

- 2 mei

Trefwoorden

architectenlunch

Andere nieuwsberichten

Ensemble van ontvangstpaviljoens voor Brabantse natuurbegraafplaats

Gisteren, 13:38

Eerste monografie van KAAN Architecten verschenen

Gisteren, 11:32

Wethouders Almere opgestapt om slechte resultaten Floriade

Gisteren, 09:03

Architectuurprijs Nijmegen 2021 voor Het Rijks en Jorismavo

23 juni, 10:15

Lichtkunstfestival GLOW in teken van thema 'urban skin'

Gisteren, 14:26

Onderzoek: woningcorporaties worstelen met oplopende bouwkosten

Gisteren, 10:18

Steeds minder vogels in stedelijke gebieden

Gisteren, 09:41

Online sessie over ruimte voor lopen in de stad

23 juni, 1:26

'Aantal te versterken woningen aardbevingsgebied stapelt zich op'

23 juni, 9:36

Senaat bouwt noodrem in voor invoering Omgevingswet per 2023

22 juni, 10:05
KUBUS | Specialist in BIM-software
SAPA
Reynaers Aluminium Nederland
Jansen
SAB-profiel bv
Aliplast Aluminium Systems
Mosa.
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Tarkett BV
Wicona
Kawneer
Grohe Nederland B.V.
Malaysian Timber Council
OCS | Office Cabling Systems
Forster
VELUX Commercial
Sempergreen
Aluprof Nederland BV
Intal BV
Cosentino The Netherlands B.V.
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
Schüco International KG
AGC Nederland Holding B.V.
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken BV
Foreco Houtproducten
Wienerberger B.V.
Zoontjens
DUCO Ventilation & Sun Control
IsoBouw Systems bv
ROCKWOOL B.V.
Master Builders Solutions Nederland B.V.
Mview+
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederland B.V.
Rockpanel
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas Groep
ABB | Busch-Jaeger
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Mobilane
Saint-Gobain Building Glass Benelux
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica Groep
Holonite B.V.
ISMT B.V.
OWA Benelux BV
FALK® Bouwsystemen
Serge Ferrari
Alsecco
Tata Steel Colorcoat®
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan