Bruggen - Intro

2 januari 2008, 15:09

Strikt genomen is een brug een vaste of beweegbare oeververbinding waarbij water wordt overkluist. Bij kruisende infrastructuur wordt gesproken over een viaduct. In de praktijk worden deze termen wel eens met elkaar verwisseld.

Viaducten en bruggen worden in vakkringen ‘kunstwerken’ genoemd. Dat zijn het vaak ook letterlijk, zowel qua vormgeving als qua bouwtechniek. Het ontwerpen, construeren en uitvoeren van bruggen en viaducten in staal is steeds meer een specialisme geworden. Staal heeft zich bewezen als zeer geschikt materiaal voor grote overspanningen en slanke, aërodynamische constructies. Een directe relatie tussen techniek en vormgeving levert in dat opzicht de beste resultaten. Omdat ontwerp- en uitvoeringsprocessen vaak complex zijn, strekt een ‘integrale’ benadering van de opgave tot aanbeveling. Wanneer ingenieurs, architecten en andere deskundigen op een vroeg moment samenwerken, wordt voorkomen dat vormgeving een sausje over de constructieve elementen wordt. Steeds vaker wordt aan grote (infrastructurele) opgaven in teamverband gewerkt. In grote projecten is vaak brede expertise nodig omdat staal vaak wordt gecombineerd met andere materialen als beton, hout, natuursteen of kunststof, met hun specifieke eigenschappen. Bruggen en viaducten kunnen op diverse wijzen worden ingedeeld, naar wijze van openen en sluiten, naar functie of naar constructie. Zo bestaan er liggerbruggen, balkbruggen, vakwerkbruggen, vierendeelbruggen, boogbruggen, pontonbruggen, vlotbruggen, plaatbruggen, tuibruggen en hangbruggen.

Belangrijke aspecten bij het ontwerp zijn de relatie tussen de overspanning en het type brug, de inpassing van de brug in zijn omgeving, de gekozen constructie en de relatie tussen het effectief verwerken van de krachten.

En hoe goed er ook gerekend wordt, in de praktijk kunnen zich nog altijd verrassingen voordoen. Dat bleek bijvoorbeeld toen de door Ben van Berkel ontworpen Erasmusbrug in Rotterdam vlak na de opening zo heftig resoneerde dat hij moest worden afgesloten voor het verkeer. Het water dat spiraalsgewijs langs de lange tuikabels naar beneden liep bij regenachtig en winderig weer, bleek de massa van de kabels te verhogen, en de amplitude van de trilling van de kabels te vergroten. De brug bleek bij een bepaalde windkracht in resonantie te kunnen worden gebracht door het bewegen van de tuikabels. Deze zijn daarom voorzien van trillingsdempers. Het was de eerste keer dat stalen tuikabels werden bekleed met polyethyleen. Bruggen en viaducten zijn altijd onderdeel van een bepaald soort infrastructuur en hebben daarmee per definitie een functie in het verkeer en vervoer. Door technische ontwikkelingen van voertuigen (zoals light rails en hoge snelheidslijnen) worden aan het ontwerp en uitvoering van de kunstwerken steeds weer nieuwe eisen gesteld.

Overzicht projecten

-Pyloonbrug, Emmen

-Nesciobrug, Amsterdam, (Wilkinson Eyre Architects / Arup, 2005-2007)

-Brug over de Ijssel, UNStudio

-Eilandbrug Kampen, Rijkswaterstaat met van Heeswijk architecten

-Stokkenbrug Purmerend, Jord den Hollander

-Brug over de Traversiner Steg, Zwitserland (Buro Conzett Bronzini Gartmann, 2007)

-Viaduct voor randstad Rail, prinses Beatrixlaan, den Haag (Zwarts en Jansma, 2004-2008)

-Brug over de Zouthaven, Hans van Heeswijk architecten

-Voetgangersbrug Almere, Verburg-Hogendijk Architekten

-Brug HSL, Benthem Crouwel Architekten

1	Nominaties Publiek gebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 7 oktober
2	Bekijk de beste architectuurfilms tijdens Architectenweb Best Of AFFR 2026! dinsdag, 6 oktober
3	Woongebouw Voltage grote winnaar Groninger Architectuurprijs 2026 maandag, 5 oktober
4	Arons en Gelauff herontwikkelt fabrieksterrein met woonhof en brandweerkazerne dinsdag, 6 oktober
5	Woonblokken met sociale huurwoningen op Harley-locatie Breda voltooid dinsdag, 6 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

Achthonderd meter lange brug Abu Dhabi klaar

25 februari 2011

Nieuwe brug Erasmusgracht maakt nachtrit

14 mei 2010

Muiderbrug getransformeerd tot tuibrug

19 juni 2009

President opent langste brug Indonesië

10 juni 2009

Brug van Calatrava vaart door Rotterdam

4 mei 2009

Nieuwe voetgangersbrug van Wilkinson Eyre

20 oktober 2008

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Bijdrage van Benthem Crouwel Architects en West 8 aan Afsluitdijk voltooid

4 uur geleden

Sinds 2018 werkten beide bureaus binnen het ontwerpteam van Levvel als ontwerpers aan de vernieuwing en versterking van het waterbouwkundig icoon.

The Natural Pavilion wordt verplaatst naar Evoluonpark in Eindhoven

Vandaag, 14:16

The Natural Pavilion, gebouwd voor de Floriade Expo 2022 in Almere, wordt verplaatst naar Eindhoven. Hier krijgt het houten, remontabele gebouw een nieuwe bestemming als Ontdekfabriek 2.0, op het terrein van het Evoluon.

Powerhouse Company presenteert opgeleverd KJ in Den Haag

Vandaag, 12:28

Het woongebouw met ruim 390 woningen en het prominente, golvende houten plafond verrees direct naast station Den Haag Centraal.

Koninklijke troon tijdelijk te zien waar Pierre Cuypers hem maakte

Vandaag, 10:54

Vanaf komende dinsdag is de koninklijke troon te zien in de stad waar die gemaakt is. Het Cuypershuis in Roermond toont de door architect Pierre Cuypers ontworpen troon, als onderdeel van de tentoonstelling Van Maker tot Majesteit.

Zuid-Holland slaat alarm: tekort aan sociale huurwoningen groeit

3 uur geleden

Hoewel bijna de helft van de Zuid-Hollanders qua inkomen in aanmerking komt voor een sociale huurwoning, heeft de provincie verhoudingsgewijs steeds minder van zulke huizen.