VAi trekt aan alarmbel over aangekondigde bezuiniging

3 uur geleden

Het Vlaams Architectuurinstituut (VAi) komt in het geweer tegen een aangekondigde bezuiniging van één miljoen euro op de instelling. Het VAi waarschuwt voor een voor een ongekend verlies aan menselijk en intellectueel kapitaal in de Vlaamse architectuursector.

“De aangekondigde besparingen voor het VAi (24 procent in totaal, vijftig procent op de collectie) zijn bijzonder hard”, meldt het in Antwerpen gevestigde architectuurinstituut. “Wat op papier een budgettaire ingreep lijkt, dreigt in werkelijkheid uit te monden in een ongezien verlies aan menselijk en intellectueel kapitaal in onze sector. Kennis, expertise en internationale netwerken die gedurende decennia zorgvuldig zijn opgebouwd, dreigen in enkele maanden verloren te gaan. En wat we nu afbreken, bouwen we niet zomaar opnieuw op.”

Twaalf vooraanstaande academici uit de Vlaamse architectuuropleidingen trekken samen aan de alarmbel. In een open brief waarschuwen ze voor de gevolgen voor de Vlaamse bouwcultuur. De brief kan worden ondertekend.

De volledige tekst van de open brief:

Hol(istisch) beleid? De ondoordachte afbraak van een kwalitatieve Vlaamse Baukultur
Je vraagt je af of onze Vlaamse minister-president en minister van Economie, Innovatie én Industrie, onze minister van Onroerend Erfgoed en onze minister van Cultuur samen aan de onderhandelingstafel zaten? De Vlaamse regering investeert immers met trots in haar ‘Vlaamse’ erfgoed, iconische gebouwen die ‘hun verhalen doorgeven aan nieuwe generaties’ om zo bij te dragen aan een ‘Vlaanderen dat fier is op zijn erfgoed én op de mensen die er betekenis aan geven’. Die Vlaamse regering is op zoek naar strategieën om haar economie aan te doen zwengelen, maar vergeet de bouwsector als belangrijke motor voor de renovatie van ons gebouwd patrimonium. Tegelijkertijd slaat diezelfde Vlaamse regering de fundamenten weg vanonder de Vlaamse bouwcultuur, door de kritische reflectieplaatsen waar de broodnodige restauratie-, ontwerp- en proceskennis wordt onderbouwd, droog te leggen. Dit gebeurt niet steentje per steentje maar met een zware bulldozer, die bijvoorbeeld 1 miljoen euro wegvaagt bij het Vlaams Architectuurinstituut (VAi).

Als architecten, docenten, onderzoekers en erfgoedzorgers in het Vlaamse en internationale architectuurlandschap trekken we aan de alarmbel. We maken ons in het bijzonder zorgen over de werking en de toekomst van het VAi. Een instituut dat heden, verleden en toekomst van onze (on)gebouwde ruimte verbindt en pleit voor een zorgzame omgang met die ruimte, de mensen, materialen én het geheugen van plekken. Een instituut dat via zijn archieven, tentoonstellingen, publicaties en debatten Vlaamse ontwerpers, studenten en makers inspireert en ze nationaal en internationaal een forum geeft. Maar ook via haar werking en locatie de hedendaagse architectuurpraktijk en discussie naar een veel breder publiek weet te brengen. Met een bezuiniging van 50% op zijn Vlaamse architectuurcollectie, 30% op zijn kenniscentrum en 15% op zijn culturele taken kan het VAi niet langer diezelfde kwaliteit en uitstraling garanderen.

Het waren nochtans alle Belgische ministers van Cultuur die, gesteund door de Vlaamse minister-president, nog niet eens zo lang geleden hun pen en schouders zetten onder de Davos Verklaring voor een Kwaliteitsvolle Baukultur (in 2018 en 2021). Die stelt een holistisch beleid centraal, van stoel tot stad, met kennis van het verleden, maar met de blik ook op de toekomst. Hebben we de minister dan verkeerd begrepen toen die luid en duidelijk stelde dat ‘cultuur een centrale rol moet spelen’ en ‘in het middelpunt van ontwikkelingsbeleid moet worden geplaatst’? Is die Baukultur dan niet langer essentieel om de nodige economische, sociale en ecologische duurzaamheid op een kwaliteitsvolle manier te stimuleren? In Davos werd immers eensgezind en stellig beweerd dat zonder inzet op cultuur ‘er geen democratische, vreedzame en duurzame ontwikkeling mogelijk is’. Waar bouwen we vandaag samen aan?

Een verleden vaag je niet weg, hoeveel bulldozers je ook laat aanrukken, je bouwt eraan verder. Voor de herbestemmings- en transformatieprojecten die Vlaanderen te wachten staan, is het essentieel dat economische én technologische innovatie hand in hand gaat met een noodzakelijke cultuurreflex, waarbij we ons materiële en immateriële culturele erfgoed waardevol vinden omdat de geschiedenis van onze buurt, stad of regio erin is ingebed. Die kennis en vaardigheden verwerf je niet uit het niets. Je bouwt ze steentje per steentje, jaar na jaar op en je deelt ze met andere ontwerpers, opdrachtgevers, onderzoekers, burgers, erfgoedgemeenschappen én beleidsmakers. Met jong én oud. Zeg ons dus dat we de besparingen verkeerd hebben begrepen, en voer een Vlaams beleid met de blik op de toekomst door vandaag net meer te investeren in het brede veld van de architectuurcultuur, zodat we effectief aan die kwaliteitsvolle toekomst kunnen bouwen en de toonaangevende positie die het Vlaamse architectuurlandschap vandaag internationaal bekleedt, kunnen versterken.

Trefwoorden

vai belgië vlaanderen bezuinigingen vlaams architectuurinstituut

1	Hoogste elftallen van Ajax nemen nieuw gebouw op De Toekomst in gebruik woensdag, 11 november
2	Rinske Wikkerink verlaat Kraaijvanger en begint eigen bureau dinsdag, 10 november
3	Houten woongebouw verlevendigt achterkant van winkelcentrum maandag, 9 november
4	Zoetmulder en Open Muur Architecten winnen tender voor IKC De Scheg vrijdag, 6 november
5	Lunchevents rond parametrisch ontwerpen en overkoepelende systemen voor AI op Digibouw 2026 woensdag, 11 november

Gerelateerde nieuwsberichten

Nieuwe editie van Architectuurboek Vlaanderen wil meer zijn dan een overzicht van gebouwen

30 oktober

Vlaams Architectuurinstituut duikt wereld van de bacteriën in

25 augustus

VAi schijnt licht op feministische vrouwenwerkgroep uit de jaren tachtig

4 maart

Winnaars eerste Architectuurprijs Vlaanderen bekendgemaakt

8 juni

Zeven columns door Jan Peter Wingender over de cao als basis voor de architectenbranche

4 juli 2024

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Transformatie administratiegebouw vormt aftrap herontwikkeling Keuls industrieterrein

1 uur geleden

Het project vormt de start van de herontwikkeling van het oude industrieterrein van ThyssenKrupp in Ehrenfeld, volgens een masterplan van Neutelings Riedijk Architects in samenwerking met kollektif landscape.

Studioninedots transformeert terrein textielfabriek tot woon- en werkomgeving

3 uur geleden

Het project Schellens&Co in de binnenstad van Eindhoven bestaat uit een mix van bestaande fabrieksgebouwen en nieuwbouw.

Plan voor wijk met 2.300 woningen op terrein Máxima MC Eindhoven

Gisteren, 15:31

Het Máxima MC heeft zijn terrein aan de Dominee Theodor Fliednerstraat in Eindhoven te koop gezet. Op het zeven hectare grote terrein ten noorden van de TU/e-campus is ruimte voor ongeveer 2.300 woningen.

Bouw kassencomplex Utrechtse Botanische Tuinen kan beginnen

Gisteren, 13:08

Na het gereedkomen van het definitief ontwerp en de selectie van de bouwpartners wordt begonnen met de voorbereiding van de bouw.

Juridisch experts: investeringsverdragen remmen klimaatbeleid

49 minuten geleden

Internationale investeringsverdragen zitten klimaatbeleid in de Europese Unie te vaak dwars, vindt een groep van tientallen juridisch experts.

Komst Gelders Museum vrijwel rond, provincie trekt extra geld uit

4 uur geleden

Het nieuw op te zetten Gelders Museum in Zutphen lijkt er definitief te komen.

Besluitvorming over infrastructuur moet beter, vindt kabinet

Gisteren, 14:05

Het huidige systeem hapert, maken ambtenaren duidelijk in een document dat ook met de Tweede Kamer is gedeeld.

Honderden bouwprojecten mogelijk stilgelegd om kwaliteitsborging

Gisteren, 09:23

Honderden bouwprojecten dreigen vertraging op te lopen doordat twee controleurs geen kwaliteitsborging meer mogen uitvoeren.

‘Gemeenten doen nauwelijks iets tegen leegstand’

10 november, 2:42

Een derde houdt zelfs helemaal niet bij welke panden leegstaan. Dat schrijft Trouw.

Kabinet wil dorp Moerdijk behouden, maar kiest nog niet definitief

10 november, 12:14

Staatssecretaris Jo-Annes de Bat (Klimaat) deelt in een brief aan de Tweede Kamer nieuwe inschattingen van de ruimte die ontwikkelingen rond het Brabantse dorp innemen.

Ga naar het nieuws-archief