Uitvouwbare parasols voor het buitenplein van Al-Masjid al Nabawi (de Moskee van de Profeet) in Medina, ontworpen in 2011 door Mahmoud Bodo Rasch

Uitvouwbare parasols voor het binnenplein van Al-Masjid al Nabawi (de Moskee van de Profeet) in Medina, ontworpen in 2011 door Mahmoud Bodo Rasch

Tenten voor pelgrims in de vallei van Mina, ontworpen in 1997 door Mahmoud Bodo Rasch

Abraj as-Sa’at (de Torens van de Klok) in Mekka, ontworpen in 2012 door Mahmoud Bodo Rasch

Sliding Domes voor Al-Masjid al Nabawi (de Moskee van de Profeet) in Medina, ontworpen in 1992 door Mahmoud Bodo Rasch

Expositie over leven en werk van onbekende 'architect van de hadj'

21 oktober 2025, 14:50

Op 8 november start in Design Museum Den Bosch een tentoonstelling over architect Mahmoud Bodo Rasch. Deze zoon en neef van Bauhaus-pioniers maakte wereldberoemde ontwerpen voor de islamitische pelgrimstocht, maar bleef zeker in het westen onbekend. In de expositie Van Bauhaus tot Mekka zijn meer dan tweehonderd maquettes, tekeningen, foto’s en andere objecten van de hand van de inmiddels 83-jarige architect te zien.

Rasch verwierf in de Arabische wereld grote bekendheid met het maken van enorme zelf-ontvouwende parasols in de stad Medina. Deze parasols beschermen de pelgrims tegen de brandende zon, die naast verdrukking een van de belangrijkste doodsoorzaken is tijdens de hadj. Wat Rasch’ werk bijzonder maakt, is dat hij functioneel ontwerpt voor een spirituele praktijk. Hij was een van de eersten die de hadj in kaart bracht als een ontwerpopgave.

Rasch is de zoon en neef van de Bauhaus-architecten Bodo sr en Heinz Rasch en zijn moeder was de gevierd schilder en illustrator Lili Rasch-Naegele. Hij studeerde architectuur en ging werken bij de befaamde architect voor lichtgewichtconstructies Frei Otto (1925 – 2015). Otto en Rasch experimenteerden op verschillende manieren met het maken van maquettes. Zij lieten zich inspireren door de natuur en zochten naar vormen die gebruikt konden worden in de architectuur. Wereldberoemd zijn hun met zeepsop ontworpen architectonische overspanningen.

Tentstad
Tijdens een gastdocentschap in de VS raakte Rasch in 1974 betrokken bij een stedenbouwcompetitie voor een enorme tentstad in Mina, Saoedi-Arabië. Hij bekeerde zich tot de islam en richtte samen met vriend Sami Angawi The Hajj Research Center (HRC) op. Daarmee keek hij naar de jaarlijkse hadj in Mekka door de bril van stedenbouwkundig ontwerp en probeerde hij zijn ideeën over Leichtbau, opgedaan bij Frei Otto, hierop toe te passen.

Waar met name de zelf-ontvouwende parasols grote bekendheid verwierven in de Arabische wereld, is de architect ervan zeker in het westen niet zo bekend. Design Museum Den Bosch wil daar verandering in brengen, omdat zijn werk volgens het museum een uitgelezen kans biedt om de hedendaagse wereld van design, architectuur en levensbeschouwing te onderzoeken. Het leven en werk van Rasch bevragen wat over het algemeen in Europa gezien wordt als moderniteit, aldus het Bossche designmuseum.

Jonge ontwerpers
In de tentoonstelling is tevens een selectie te zien van werken te zien van jonge ontwerpers uit West-Azië en Noord-Afrika. Net als Rasch spelen zij met de spanning tussen traditie en modernisering. Ook laten zij volgens het museum zien dat die vermeende tegenstelling een mooie bron van inspiratie kan zijn, en juist leidt tot een nieuwe (beeld)taal, die op een eigentijdse manier oude culturen weer zeggingskracht geeft. Er is werk te zien van onder meer Siba Sahabi, Dina Lebbar, Hakim el Amrani, Amina Zemouli en Anisa Nachett.

De tentoonstelling Van Bauhaus naar Mekka is te bezoeken van 8 november tot en met 5 april volgend jaar.

Trefwoorden

medina islamitische architectuur design museum den bosch tentoonstelling frei otto mahmoud bodo rasch mekka bauhaus

1	Gebiedsontwikkeling Westerpark West in Amsterdam voltooid vrijdag, 30 oktober
2	Gashouder naar ontwerp van Inside Outside en Buro van Stigt getransformeerd tot cultuurpodium maandag, 2 november
3	Amsterdam tendert twee gebouwen in Kenniskwartier op de Zuidas vrijdag, 30 oktober
4	Nieuwe huisstijl van MORE Architecture benadrukt het maken van ruimte dinsdag, 3 november
5	BiermanHenket Architecten verkozen tot Architect van het Jaar 2026 woensdag, 4 november

Gerelateerde nieuwsberichten

Yassine Salihine curator van Nederlands paviljoen Architectuurbiënnale Venetië 2027

Gisteren, 09:56

Pritzker Prize 2015 voor overleden Frei Otto

11 maart 2015

Andere nieuwsberichten

Nieuwe editie lichtkunstfestival GLOW van start

Gisteren, 14:25

Zaterdag start in Eindhoven en omgeving een nieuwe editie van lichtkunstfestival GLOW. Onder het thema Connect zijn er een week lang verschillende lichtkunstwerken te zien in de Brabantse regio.

Foto's uitreiking Architectenweb Awards 2026

Gisteren, 13:45

Op woensdagavond 4 november 2026 zijn in het Keilepand de Architectenweb Awards 2026 uitgereikt. Architectuurfotograaf Jan Paul Mioulet / DAPh maakte een beeldverslag van deze feestelijke avond.

Yassine Salihine curator van Nederlands paviljoen Architectuurbiënnale Venetië 2027

Gisteren, 09:56

Salihine is hoofdcurator bij Design Museum Den Bosch, waar hij onder meer werkte aan de tentoonstelling Van Bauhaus tot Mekka (2025), over architect Mahmoud Bodo Rasch.

BiermanHenket Architecten verkozen tot Architect van het Jaar 2026

4 november, 9:30

Tijdens de uitreiking van de Architectenweb Awards 2026, op woensdagavond 4 november 2026 in het Keilepand in Rotterdam, is BiermanHenket Architecten uitgeroepen tot Architect van het Jaar 2026.