Afaina de Jong

1 september 2021, 0:00

Voor wie bouwen we? Die vraag staat centraal in het werk van architect Afaina de Jong. Door het ontwerp van scenografische en zintuiglijke omgevingen, die breken met het dominante architectonische narratief, opent ze het debat over de representatie in de architectuur. Worden onze gebouwen en steden werkelijk gebouwd met en voor iedereen die er gebruik van maakt? Of is er een eenzijdig narratief dat nog te weinig vrouwelijk is, te weinig van kleur, te weinig queer en ook te weinig ruimte biedt aan andere vormen van leven?

https://vimeo.com/595849663

Voor de prijs voor Architect van het Jaar 2021 heeft een onafhankelijke jury vijf nominaties aangewezen: Marc Koehler, Korth Tielens Architecten, Nanne de Ru, Afaina de Jong en Delva Landscape Architecture & Urbanism.

Van de genomineerden zijn de afgelopen periode videoportretten gemaakt. Iedere architect en ruimtelijk ontwerper in Nederland roepen wij nu op om zijn/haar stem uit te brengen op de genomineerde die deze prijs wat haar/hem betreft het meeste verdient.

De genomineerde architect, of collectief van architecten, dat de meeste stemmen ontvangt, zal tijdens de feestelijke prijsuitreiking in november van dit jaar de prijs voor Architect van het Jaar 2021 uitgereikt krijgen.

Naast de eer is aan de Architect van het Jaar 2021 ook ook een geldprijs van 5.000 euro verbonden, mogelijk gemaakt door Reynaers Aluminium en Forster.

Bekijk de vijf nominaties en breng jouw stem uit

De nominaties zijn gekozen door een onafhankelijke jury bestaande uit architect Bart Kellerhuis (Zecc Architecten), architect Laura Atsma (Fokkema & Partners), ontwikkelaar Jana Jayakkumaran (Amvest) en zakelijk directeur / partner Ellen Schindler (De Zwarte Hond). Bij haar keuze heeft de jury zich mede gebaseerd op de ingestuurde suggesties voor de prijs dit jaar.

Afaina de Jong
Voor wie bouwen we? Die vraag staat centraal in het werk van architect Afaina de Jong. Door het ontwerp van scenografische en zintuiglijke omgevingen, die breken met het dominante architectonische narratief, opent ze het debat over de representatie in de architectuur. Worden onze gebouwen en steden werkelijk gebouwd met en voor iedereen die er gebruik van maakt? Of is er een eenzijdig narratief dat nog te weinig vrouwelijk is, te weinig van kleur, te weinig queer en ook te weinig ruimte biedt aan andere vormen van leven?

In haar crossdisciplinaire werk stelt De Jong continu deze vragen. Als Architect in Residence bij Arcam startte ze de Feminist Spatial Practice Book Club, waarin boeken over ruimtelijk ontwerp vanuit feministisch perspectief werden gelezen. Voor de tentoonstelling Slavernij in het Rijksmuseum ontwierp ze een aantal ruimtes die in hun verhoudingen verwijzen naar de ruimtelijke ordening van de plantages: de altijd hoog gelegen woningen voor de plantagehouders en de juist lage ingangen – waardoor je wel moet bukken – van de woningen van de slaven. Daarbij zijn in tentoonstelling ook veel spiegels te zien, waar je soms wel en soms niet doorheen kunt kijken, als verbeelding voor de onzichtbaarheid van de slavernij.

In het Nederlands paviljoen op de Biënnale van Venetië is momenteel het onderzoek The Multiplicity of Other door De Jong te zien. Dit onderzoek wordt onder meer gepresenteerd in de vorm van een ruimtelijke installatie, Space of Other, dat in nauwe samenwerking met Innavisions tot stand is gekomen. “Space of Other onderzoekt het potentieel van een ontwerptaal die de patronen en modellen die we hebben geërfd in twijfel trekt; zie bijvoorbeeld de zeer esthetische ‘rationele’ witte ruimte van het Nederlands Paviljoen”, schrijft De Jong. “Binnen ervaren bezoekers elkaar en zichzelf in relatie tot deze zeer specifieke ruimtelijke omgeving. Space of Other organiseert lezingen en optredens die de mogelijkheden van de Multiplicity of Other verder onderzoeken om het ontwerpparadigma te veranderen.”

Met haar bureau Afarai ontwerpt De Jong tentoonstellingen, installaties in de openbare ruimte, maar ook permanente interieurs en paviljoens. Zo was ze eerder betrokken bij de succesvolle transformatie van de Hofbogen in Rotterdam tot creatieve hotspot. Daarnaast geeft ze les en start ze dit najaar als hoofd van de masteropleiding contextual design aan de Design Academy in Eindhoven.

In een gesprek met Tracy Metz in NRC verwoordde ze haar benadering zo: “Ik ben op mijn eigen manier bezig om het dagelijks leven van mensen, gemeenschappen en identiteiten die normaliter niet in de architectuur worden gerepresenteerd, ruimtelijk vorm te geven. De basis ligt voor mij in het feminisme. Volgens mij moeten we dit gedachtegoed op alle lagen in de samenleving toepassen, van het onderwijs tot in de architectuur.”

Met het openen van het debat over de representatie in de architectuur is voor het vakgebied de 21e eeuw nu echt begonnen, stelt onderzoeker en curator Saskia van Stein. Met 9/11 is het Westen aan het wankelen gebracht. Dat was een symbolisch moment. Het eenzijdige, Westerse narratief van de 20e eeuw is aan het veranderen, net als de wereld zelf, waarin nu allerlei inclusieve narratieven terecht hun plek opeisen.

Meer informatie: www.afarai.com

Trefwoorden

afarai afaina de jong nominatie architect van het jaar

1	2025 in acht podcasts door Michiel van Raaij maandag, 29 december
2	2025 in tien columns door Joost Ector maandag, 29 december
3	2025 in tien columns door Marjolein van Eig dinsdag, 30 december
4	2025 in tien columns door Jarrik Ouburg over Japan / Nederland dinsdag, 30 december
5	Architectenweb Awards 2025 – een terugblik woensdag, 31 december

Gerelateerde nieuwsberichten

Nederlands paviljoen op Architectuurbiënnale van Venetië geopend

20 mei 2021

HNI wil andere stemmen laten klinken in het Nederlandse paviljoen

13 april 2021

Nederlands paviljoen Architectuurbiënnale in teken van Multispecies Urbanism

20 november 2019

Afaina de Jong wint Amsterdamprijs voor de Kunst 2025

15 oktober 2025

Festival What Design Can Do verkent thema design en klimaatrechtvaardigheid

27 mei 2024

Permanente tentoonstelling Onze Koloniale Erfenis in Tropenmuseum geopend

28 juni 2022

Afaina de Jong ontwerpt tijdelijke installatie op plek Sexyland

26 november 2021

Afaina de Jong – genomineerd voor prijs Architect van het Jaar 2021

29 september 2021

Vijf nominaties voor de prijs voor Architect van het Jaar 2021

1 september 2021

Architectuurbiënnale van Venetië met een jaar uitgesteld

22 mei 2020

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Kraaijvanger Architects aan de slag met renovatie Station Zuidplein

24 december 2025, 9:00

Kraaijvanger Architects gaat van Rotterdams wederopbouwstation een toekomstbestendig, hoogwaardig stedelijk knooppunt maken.

Concrete ontwerpt woongebouw in Philadelphia met gevelkunst door tattoo-artist Henk Schiffmacher

23 december 2025, 12:00

Concrete heeft in een Philadelphia (VS) met Fishtown Urby een volgende bijdrage aan het Amerikaanse woonconcept Urby opgeleverd.

Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt twee curatoren aan om thematische lijnen te ontwikkelen

22 december 2025, 11:20

De Rotterdamse Academie van Bouwkunst stelt Margit van Schaik aan als curator Architectuur en Jutta Hinterleitner als curator Stedenbouw.

Den Haag ziet ruimte voor meer woningen in gebied Laakhavens-Hollands Spoor

19 december 2025, 3:15

De gemeente Den Haag ziet ruimte voor 11.000 nieuwe woningen in het gebied aan de Laakhavenzijde van station Hollands Spoor. Dat zijn er 2.400 meer dan de gemeente bij het begin van de planvorming dacht.

Fijne feestdagen en een gelukkig, gezond en succesvol 2026!

24 december 2025, 1:00

Op maandag 5 januari is de redactie van Architectenweb terug met het dagelijkse architectuurnieuws.

Provincie Zuid-Holland: stroom van zee via Hoek van Holland naar Rotterdamse haven

23 december 2025, 5:00

"Zo kunnen de Rotterdamse haven en regio uitgroeien tot de stekkerdoos van Nederland", stelt gedeputeerde Arne Weverling.

DNR geactualiseerd naar hedendaagse praktijk

19 december 2025, 4:03

DNR2025 is compacter en beter op de hedendaagse praktijk afgestemd dan haar voorganger, met onder meer aandacht voor AI, privacy en kwaliteitsborging.