Luzia Hartsuyker-Curjel overleden

19 april 2011, 17:17

Afgelopen zondag is architect Luzia Hartsuyker-Curjel overleden. Het Nederlands Architectuurintstituut bevestigde een bericht daarover op de website architectuur.org. Hartsuyker-Curjel behoort met haar man Enrico Hartsuyker tot de belangrijkste vernieuwers op het gebied van steden- en woningbouw in de tweede helft van de twintigste eeuw.

Hartsuyker-Curjel werd in 1926 in het Duitse Karlsruhe geboren, maar belandde zes jaar later in Zwitserland. Haar ouders, vader Hans Curjel was joods, besloten wegens de opkomst van het nazisme uit te wijken naar het buurland.

Aan de ETH in Zürich leerde ze de Nederlandse Italiaan Enrico Hartsuyker kennen. Architectuurhistoricus Siegfried Giedion, die tevens goed bevriend was met Hans Curjel, was daar docent en geldt als belangrijkste inspirator van het duo.

Wederopbouw
In 1953 vestigden de Hartsuykers zich in Nederland, aangetrokken door de moderne architectuur en de wederopbouw die er aan de gang was. De eerste jaren kenmerkten zich door kleinschalige opdrachten, maar vanaf de jaren zestig werden de opgaven groter. De twee kregen woningbouwopdrachten in onder meer Amsterdam en Arnhem.

Geïnspireerd door ontevredenheid over hun eigen woonsituatie ontwikkelde het echtpaar eigen woontypologieën. De atriumwoningen op Cannenburg in Amsterdam-Buitenveldert (1965) vormen hiervoor een belangrijk visitekaartje.

Tot de latere belangrijke woningbouwprojecten behoren het Keizershof in Arnhem (1974), woon-werkgebouw Woondok aan het Rotterdamse Schouwburgplein (1985) en ‘vrouwvriendelijke woningen’ in Almere Muziekwijk (1990).

“In de sociale woningbouw onderscheidden de Hartsuykers zich door alternatieve woningindelingen en nieuwe ruimtelijke oplossingen aan te dragen”, meldt de BONAS-biografie van de Hartsuykers.

“Kenmerkend zijn de woningen met een open ruimte in het midden, de zogenaamde patiowoningen en de rondloopwoningen, waarbij geen enkele muur op de buitenomtrek van het huis aansluit, vaak met keuken en natte cel in het midden. Vaak zijn kleine niveauverschillen en vides, voor een verticaal ruimtelijke werking, toegepast.”

Baanbrekend
In de stedenbouw waren de modellen Biopolis en Hydropolis baanbrekend, vanwege de radicaal vernieuwende uitgangspunten. Er werd niet uitgegaan van scheiding van functies, zoals in de jaren zestig gebruikelijk was, maar juist van integratie ervan. Een daarvan afgeleid voorbeeld is het seniorencentrum Zonnetrap (1975) te Rotterdam-Lombardijen.

“Parallel aan hun ideeëngoed, zoals vormgegeven in Biopolis, hebben zij de bewoning van deze groep senioren opgevat als een kleine stad. Voor de woningen betekende dat terassenbouw met voor iedere woning een eigen balkon”, meldt de BONAS-biografie.

“Voor de voorzieningen betekende dat het uitbreiden van het idee dienstencentrum tot een samenstelling van winkels, ateliers en kleine bedrijven die een stedelijke levendigheid in het gebouwencomplex zou bewerkstelligen. Op deze wijze zou het bejaardencentrum een ontmoetingsplek voor de eigen bewoners en die van de buurt kunnen worden.”

Luzia Hartsuyker-Curjel is 85 jaar geworden.

Trefwoorden

luzia hartsuyker-curjel enrico hartsuyker overlijden

1	MVRDV ontwerpt torens in Taipei die van elkaar lijken ‘losgebroken’ vrijdag, 26 juni
2	Geschakeld villa-ensemble van Pieter Bedaux siert nieuw landgoed donderdag, 25 juni
3	Huis op een Duin van Unknown Architects nestelt zich in het landschap vrijdag, 26 juni
4	Frederik Pöll transformeert pakhuis tot museum en woningen woensdag, 24 juni
5	Cécilia Gross benoemd tot nieuwe Rijksbouwmeester vrijdag, 26 juni

Gerelateerde nieuwsberichten

Video: Enrico Hartsuyker (1925-2013)

18 januari 2013

2011: De belangrijkste gebeurtenissen

23 december 2011

Andere nieuwsberichten

Berninitoren van MIX architectuur vult aan en verrijkt

Gisteren, 14:03

De markante woontoren in de Rotterdamse wijk Prinsenland is voltooid.

Office Overzee zet hergebruikt materiaal in bij kleine kunstenaarsstudio

Gisteren, 12:19

In Rotterdam Oud-West heeft het bureau een voormalig opslaghok getransformeerd tot een studio voor wonen en werken.

Woontoren DownTown in centrum Rotterdam biedt ruimte aan verschillende typen woningen

Gisteren, 10:39

Samen met de flankerende Baan Tower (ontworpen door Powerhouse Company) en Cool Tower (door V8 Architects) vormt Downtown een nieuw hoogbouwblok aan de Baan.

Shift ontwerpt twee gebouwen in Amsterdamse nieuwbouwbuurt Ravel

29 juni, 3:10

Shift architecture urbanism is geselecteerd voor het ontwerp van twee gebouwen op kavel J op de Zuidas in Amsterdam.

Noord-Holland geeft impuls aan aardwarmte en ombouw winkels

1 uur geleden

Voor beide zaken stelt de provincie zes ton beschikbaar.

Klimaatdienst: luchtkwaliteit in Europa blijft verbeteren

Gisteren, 11:30

Sinds 2015 is de uitstoot van zwaveloxiden en stikstofoxiden jaarlijks met zo'n drie tot vijf procent afgenomen.

Brabantse aanvragen elektriciteitsaansluitingen hard gestegen

30 juni, 9:26

Vanaf 1 juli is er voor huishoudens en kleine bedrijven niet meer automatisch plek op het stroomnet en in sommige gebieden gaat het stroomnet op slot.

Kabinet: uiterlijk eind 2027 mag kleine stikstofuitstoot weer

29 juni, 2:01

Nu ligt de grens vanaf wanneer een stikstofvergunning nodig is zo laag, dat in de praktijk altijd een vergunning nodig is voor uitstoot.

Zeeland beproeft nieuwe technologie om luchtkwaliteit te meten

26 juni, 11:43

Het systeem houdt in dat meetgegevens van sensoren op de grond worden gecombineerd met gegevens van Europese satellieten, historische data en meteorologische informatie.