Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Het spektakel van de stad

Universiteit Leiden, Lipsiusgebouw

De stad als plek om in weg te kruipen, anoniem, in kleine steegjes en op pleintjes achteraf. Maar de stad is ook van de grote gebaren, van boulevards, van hoge torens met uitzicht over het ommeland. De stad is de plek waar werk is en waar alles nabij is, om de hoek. De stad, waar gebouwd wordt aan nieuwe idealen en waar gesleuteld wordt aan oude sentimenten.

De aantrekkelijkheid van de stad is van alle tijden. De trek naar de steden is nu, net als vroeger, primair een overlevingsmechanisme, met economische en sociologische motieven. De stad is de bakermat van kennis en heeft zich bewezen als enorme inspiratiebron voor kunst en creativiteit.

Met de opkomst van big data blijkt de stad niet enkel een onuitputtelijke bron voor uitwisseling van informatie, maar de dichtheid van de stad maakt het eveneens geschikt als laboratorium waar data ingezet kunnen worden om de stad tot een efficiëntere (maar ook betere?) machine te maken. En tenslotte biedt de schaal van de stad ook bestuurlijk bekeken materiaal voor heroverweging: is de stadstaat bezig aan een comeback?

Deze reeks bekijkt de hedendaagse stad en staat stil bij de verschillende lagen, benaderingen en beelden van deze stad.

WO|21|09
De stad verbeeld als stromen van mensen in verschillende ritmes en stelsels
Dr. Helen Westgeest, universitair docent Modern Art History en Theory of Photography, Universiteit Leiden

Velen stellen zich een stad voor als een opeenhoping van gebouwen met hun bewoners. Steden worden dan ook meestal beroemd om hun architectuur en niet om hun inwoners. In de hedendaagse kunst zijn echter vele voorbeelden te vinden van foto’s en video’s die ‘de stad’ laten zien als stromen van mensen die zich in verschillende ritmes en stelsels door elkaar bewegen.

Wat maken deze kunstwerken ons duidelijk over de stad? Deze vraag zal centraal staan in de lezing en beantwoord worden aan de hand van onder andere de fotoserie Metropolis van Martin Roemers, video-installaties van Kimsooja en Can Altay en enkele teksten van sociaal geografen. Er wordt bijvoorbeeld zichtbaar gemaakt dat naast en door elkaar stromende massa’s mensen als lichaamstelsels de stad in leven houden en dat binnen die eenheid ruimte blijft voor het eigen unieke ritme in ruimte en tijd van elk element.

WO|28|09
Wonen in de stad
Architect D.P.L.G. Sophie Rousseau, docent aan de faculteit Bouwkunde, Technische Universiteit Eindhoven, verbonden aan de leerstoel Urban Systems and Real Estate

Zo’n 80 procent van onze gebouwde omgeving bestaat uit woningen. De kwaliteit en vormgeving van deze woningen heeft daardoor een grote invloed op de kwaliteit van een stad. De productie en vormgeving van (sociale) woningbouw heeft sinds de 19^e eeuw een flinke evolutie doorgemaakt, waarmee ook de leefkwaliteit van steden drastisch is veranderd.

In deze lezing neemt Sophie Rousseau u mee op een reis langs de ontwikkeling van de sociale woningbouw in Europa. Hierbij gaat speciale aandacht uit naar de belanghebbenden achter elke stap in de ontwikkeling van de volkshuisvesting. Welke ambities stonden aan de basis? Welke instrumenten hadden partijen tot hun beschikking? Hoe heeft zich dat weerspiegeld zich in de fysieke stedelijke omgeving? Verschillende projecten, verschillende belanghebbenden en verschillende landen passeren de revue. Van filantropisch toewijzingsbeleid tot speculatieve praktijken in ongezonde binnensteden, van geïndustrialiseerde woningbouw door grote bouwbedrijven tot bewonersinspraak.

WO|19|10
De mens in de data gedreven stad
Prof.mr. Hendrik Ploeger, verbonden aan het Kenniscentrum Open Data, TU Delft en bijzonder hoogleraar, VU Amsterdam

De stad produceert 24 uur per dag onvoorstelbare hoeveelheden data. Een stroom gegevens op gebieden als transport, energie en gezondheid die alleen maar toeneemt. Data die ook steeds vaker publiekelijk gedeeld worden. Open data in combinatie met geavanceerde analysetechnieken en steeds krachtiger computers geeft overheid, het bedrijfsleven, maar ook de bewoners zelf de mogelijkheid invloed uit te oefenen op alle aspecten van het leven in de stad. De stad wordt zo steeds slimmer. De weg voor nieuwe economische modellen ligt open. Een leven zonder risico’s lonkt. Maar wat is privacy nog in dit open data paradijs? Houdt de stedeling nog de macht over zijn leven? Hendrik Ploeger zoekt de menselijke maat in de data gedreven stad anno 2050.

WO|26|10
Wat als burgemeesters de wereld regeren?
Over de (on)zin van een comeback van de stadsstaat
Martin Boisen MSc., sociaal geograaf, docent aan de Faculteit Ruimtelijke Wetenschappen, Rijksuniversiteit Groningen, eigenaar BOISEN: For The Love of Place

De Amerikaanse politicoloog Benjamin Barber schrijft in zijn laatste boek If Mayors Ruled the World dat burgemeesters alle wereldproblemen kunnen oplossen. Hij pleit voor de stadstaat in plaats van de natiestaat, en voor de verenigde steden in plaats van de verenigde naties. Want waar naties abstract regeren, gaan steden concreet aan de slag is zijn stelling. Zo ziet Barber de stad als het juiste schaalniveau om problemen als segregatie, immigratie, klimaatverandering, leefbaarheid en armoede aan te pakken: “Burgemeesters zijn probleemoplossers. […] Dit pragmatisme onderscheidt hen van politici op het nationale niveau die allemaal gevangen zitten in het nastreven van een ideologie”, aldus Barber in een interview.

Maar heeft Barber gelijk? Waar baseert hij zijn idee op? Is zijn idee überhaupt nieuw? En wat zouden de consequenties zijn als burgemeesters inderdaad de wereld zouden regeren? Zijn de geschetste wereldproblemen daadwerkelijk het hoofd te bieden zoals Barber denkt? Of is er juist behoefte aan meer hybride bestuursvormen, zoals bijvoorbeeld bepleit door Oxford-hoogleraar Zielonka? Zielonka stelt Europa voor als een lappendeken van landen, regio’s en steden die op allerlei schaalniveaus samenwerken en hun eigen regels maken.

In deze lezing geeft Martin Boisen een reflectie op de verschillende visies over de stadstaat als hedendaagse bestuursvorm.

Type Evenement

Locatie Universiteit Leiden, Lipsiusgebouw

E-mail

Andere evenementen

16 november 2025 — 1 januari 2030

Modernisme in Beweging – Van Glaspaleis tot Parkstad

Vide in de centrale hal, SCHUNCK Glaspaleis, Heerlen

Deze expositie toont een selectie van modernistische gebouwen uit de regio en laat zien hoe architectuur uit de bloeitijd van de mijnindustrie vandaag een nieuwe betekenis krijgt.

27 maart — 30 augustus 2026

Tentoonstelling Amsterdamse Architectuurprijs 2026

Arcam

Welke gebouwen geven Amsterdam vandaag vorm? Vanaf 27 maart 2026 presenteert Arcam de tentoonstelling van de Amsterdamse Architectuurprijs.

14 mei — 18 oktober 2026

Kho Liang Ie - Mid-Century Modernist

Museumplein 10 1071 DJ Amsterdam

Het Stedelijk Museum in Amsterdam organiseert t/m 18 oktober een tentoonstelling over ontwerper Kho Liang Ie (1927-1975).

14 augustus — 11 oktober 2026

Tentoonstelling ‘Geen eigen huis. Wonen in crisis’

Oostzaanstraat 45, Amsterdam

Museum Het Schip viert zijn 25-jarig bestaan en 125 jaar Woningwet met de tentoonstelling ‘Geen eigen huis. Wonen in crisis’.

6 september — 17 oktober 2026

Binnenwerk - beeldhouwer André Kruysen en fotograaf Michiel Kluiters

Nieuwstraat 52 5911 JV Venlo

In Binnenwerk ontmoeten de oeuvres van beeldhouwer André Kruysen en fotograaf Michiel Kluiters elkaar in een gedeeld onderzoek naar de manier waarop ruimte wordt geconstrueerd en beleefd.

9 — 10 september 2026

Architect@Work Rotterdam 2026 focust op ‘Regenerative Architecture’

Hal 1, Ahoy, Rotterdam

Met veel enthousiasme kondigt ARCHITECT@WORK de 11e editie van ARCHITECT@WORK Rotterdam aan, die plaatsvindt op 9 en 10 september 2026 in Rotterdam Ahoy.

Ga naar het evenementen-overzicht