Bouw natuurlijk je eigen vrijheid

De gemeente Enschede wil ’t Vaneker ontwikkelen als nieuw woongebied aan de noordrand van Enschede. De locatie maakt deel uit van Lonneker Land, een uitgestrekt groengebied tussen Enschede, Hengelo, Oldenzaal en Losser. Naast landbouwgrond met houtwallen en erfbosjes zijn er ook landgoederen te vinden, uitgestrekte bossen en heideveldjes.

Centraal ligt vliegveld Twenthe, dat tijdens de Tweede Wereldoorlog werd uitgebouwd tot militair vliegveld. Een deel van de Duitse basis, Zuidkamp, ligt in ’t Vaneker. Inmiddels is een eind gekomen aan het militaire gebruik van Zuidkamp en ook de agrarische bestemming is gewijzigd. Op deze locatie zal de gemeente kavels uitgeven voor woningen in de hogere prijsklasse (‘exclusieve woningen op riante kavels’). De gemeente heeft hier deels voor een verkaveling gekozen die verwijst naar het traditionele Twentse boerenerf. Op een dergelijk erf staan veelal losse gebouwen (woonhuis, stal, schuren) gegroepeerd om een centrale erfverharding. Hierop geïnspireerd koos men voor ’t Vaneker een verkavelingsvorm waarbij steeds een aantal kavels, meestal vier, worden geclusterd tot één ‘hoeve’ die door een houtwal is afgescheiden van andere hoeven. Het is de bedoeling dat per hoeve bebouwing en erfinrichting samenhang gaan vertonen, maar hoe dat precies moet gebeuren is nog niet bepaald.

De gemeente wil geen gedetailleerde voorschriften geven voor beeldkwaliteit. Kavelkopers moeten in ’t Vaneker een grote vrijheid krijgen om naar eigen wens te bouwen. De gemeente wil wel stimuleren dat een hoog niveau van architectonische kwaliteit ontstaat. Bij de wederopbouw van Roombeek is gebleken, dat een prijsvraag kan bijdragen aan de belangstelling van opdrachtgevers voor architectuur. Nu schrijft de gemeente onder de naam Bouw natuurlijk je eigen vrijheid een ideeënprijsvraag uit om te laten zien hoe particulieren bij de uitwerking van hun kavel binnen de clusters van ’t Vaneker kunnen komen tot een vernieuwend ontwerp dat de herinnering aan de traditionele Twentse hoeve levend houdt. De gemeente is als uitschrijver verantwoordelijk voor de prijsvraag, maar werkt hierbij samen met de Rabobank.

Aan ontwerpers wordt gevraagd een beeld te geven van de hedendaagse Twentse hoeve via een schetsontwerp voor één van de vier kavels van de hoeve. Daarbij is de vraag ook hoe op het niveau van de hoeve een zo hoog mogelijke architectonische en landschappelijke kwaliteit kan worden bereikt. Er wordt dus niet alleen gevraagd om een ontwerp, maar ook om een visie op het proces van samenwerking tussen de vier opdrachtgevers en hun architecten.

bron: Gemeente Enschede

Architectuur Lokaal

Type Prijsvraag

Doelgroep Architecten die zijn ingeschreven bij het Nederlands Architectenregister

Meer informatie Lara Simons, Architectuur Lokaal, Tussen de Bogen 18, 1013 JB Amsterdam

Prijs één eerste prijs van € 5.000,- en vier tweede prijzen van € 2.500,-

Prijsuitreiking 20 maart

Andere evenementen

16 november 2025 — 1 januari 2030

Modernisme in Beweging – Van Glaspaleis tot Parkstad

Vide in de centrale hal, SCHUNCK Glaspaleis, Heerlen

Deze expositie toont een selectie van modernistische gebouwen uit de regio en laat zien hoe architectuur uit de bloeitijd van de mijnindustrie vandaag een nieuwe betekenis krijgt.

18 september — 29 november 2026

IABR 2026 - Systems of Support

Piekfabriek, Piekstraat 2, 3071 EL Rotter

De IABR werpt het licht op de systemen die ons dagelijks leven mogelijk maken: van water, energie en materialen tot wonen en infrastructuur.

26 september 2026 — 31 januari 2027

A Chair and You - Stoelen zoals je ze nog nooit hebt gezien

Museumpark, Westzeedijk 341 3015 AA Rotterdam

Vanaf 26 september presenteert Kunsthal Rotterdam een groots overzicht gebaseerd op een van ’s werelds belangrijkste privécollecties van stoelen, samengebracht door verzamelaar Thierry Barbier-Mueller en geënsceneerd door Robert Wilson.

1 oktober — 19 december 2026

Gebouwen door Vrouwen in het Oostelijk Havengebied

Borneo Architectuur Centrum, R.J.H. Fortuynplein 4, Amsterdam

Borneo Architectuur Centrum en Gebouwen door Vrouwen hebben de handen ineengeslagen om álle door vrouwen ontworpen projecten (architectuur, stedenbouw, landschap en kunstwerken) in het Oostelijk Havengebied in kaart te brengen.