19-6-2008
De ontwikkeling van de Grote Beek is exemplarisch voor de opzet van veel (zorg)instellingen een eeuw geleden. Kenmerkend is het beeld van een ‘buitenplaats’, een soort van afgelegen dorpse enclave in een weelderige landschappelijke schoonheid. De gedachte van een ‘healthy and healing environment’ zou rust, overzicht en gezondheid voor de patient moeten brengen. Het beeld van zorg en psychiatrie is onmetelijk veranderd. Patienten werden clienten, de oude statige gebouwen van weleer maakten plaats voor meer eigentijdse gebouwen. Het werd allemaal grootschaliger. De meer individuele benadering leverde een zweem van ‘lage’ en paviljoenachtige bebouwing en heeft het terrein zijn essentiele waarde ontnomen.
Het masterplan voor de Grote Beek zoekt aansluiting bij de oorspronkelijke kwaliteiten van het landschap. Voor de Grote Beek zijn het gesloten, besloten en open landschap benoemd. . Het gesloten gedeelte is op zichzelf en kent maximale zorg. Het open gedeelte is vrijer van opzet en ook voor ‘burgerbewoners’ bestemd. Zorg is eventueel aanvullend. Het besloten gedeelte heeft de mix van beiden. Het is essentieel om deze terreindelen in functie en in ruimtelijk beeld te (onder)scheiden. Om het kleinschaliger te maken, en te zorgen dat de zones ertussen rust en uitgestrektheid uitstralen. Daarmee vindt het terrein haar essentie en exemplarische kwaliteit terug, de healthy and healing waarde van het landschap. De besloten kwaliteit(en) van het gebied moeten we juist zien als een kwaliteit, als een terrein van maatschappelijke vernieuwing met experimentele vormen van wonen, werken en ontspannen.