30-10-2006
Het Oliemolenkwartier ligt nabij het spoor, nabij de oude stad en is goed per boot en auto te bereiken en maakt onderdeel uit van het nieuwe culturele hart van Amersfoort. Het stedenbouwkundig plan staat niet op zichzelf maar gaat een directe relatie aan met de omliggende plannen, met de stad. Met name de Eem vervult een belangrijke rol om dit gebied bij de stad te trekken. De ontwikkeling van het ROB/RDMZ, het Eemcentrum en de Eemoevers maken dit gebied geschikt om als informeel cultureel centrum te gaan fungeren. Het stedenbouwkundig plan is opgevat als een nieuwe “industriële enclave”. Opnieuw is er sprake van een dynamisch geheel, sterk bepaald door de te handhaven bebouwing, de ordening van de nieuwe bebouwing en de functiemenging van cultuur, onderwijs, wonen en werken. Karakteristiek zijn de pleinen gebaseerd op de open ruimte tussen de voormalige fabrieken. De verhouding tussen bebouwd en onbebouwd en de betekenis van de gebouwen ten opzichte van ruimte bepalen sterk de ruimtelijke sfeer en betekenis. Zoals Gordon Cullen in The concise Townscape het begrip ‘serial vision’ beschrijft: de stedenbouwkundige ruimte rolt zich voor de wandelaren af als een film. De beelden zijn telkens anders. Ruimten zijn voorlopig afgesloten, om zich te openen als we ons in de juiste richting bewegen. Dit effect van ‘provisional enclosure’ maakt ons nieuwsgierig.

Door haar oude industriële gebouwen heeft het gebied direct een verhaal. Maar belangrijk is de vraag: hoe krijg je het gebied aan de praat. Essentieel voor behoud van de gebouwen is het (permanente) gebruik. Tijdelijk gebruik, door bijvoorbeeld kunstenaars, is essentieel om de planfase te volbrengen. In het verleden, maar ook nu, zijn oude fabrieksterreinen herontwikkeld en hebben gebouwen nieuwe functies gekregen. De inspiraties en fascinaties zijn groot. Zie bijvoorbeeld Van Nellefabriek Rotterdam; Coberco Arnhem; Enka Ede; Museum van Industrie Roubaix; Theater Roubaix; Westergasfabriek Amsterdam; Philips lichttoren Eindhoven; Tricotfabriek Winterswijk; Entrepotdok Amsterdam, etc.