Het kritisch regionalisme is een architectuurstroming die zich afzet tegen zowel de moderne als de traditionele architectuur, en tegelijkertijd een compromis tussen beide probeert te sluiten. Door het toepassen van regionale elementen in een hedendaagse vormgeving wordt gestreefd naar een progressieve, plaatsgebonden architectuur. Voorbeelden in Nederland zijn een landbouwschuur in Aalten van Architectenbureau K2, een boerderij in Haren van Onix en een reeks dijkwoningen in Papendrecht van Kingma Roorda.
 
ontstaan
Begin jaren '80 constateerden Alexander Tzonis en Liane Lefaivre, beiden hoogleraar in de architectuur, een tendens in de architectuur die zij 'kritisch regionalisme' noemden. Met deze naam doelen zij op een architectuurstroming, die zich tegen de wereldwijd uniforme beeldentaal van het modernisme richt, door het toepassen van elementen uit de lokale architectuur. Hiermee wordt gestreefd naar een progressieve, regiogebonden architectuur, waarmee bevolkingsgroepen hun culturele identiteit behouden. De bekende architectuurcriticus Kenneth Frampton zorgde in 1983 met zijn essay 'Towards a Critical Regionalism. Six Points for an Architecture of Resistance' voor een brede bekendheid van de stroming.
 
stijlkenmerken
Het kritisch regionalisme heeft geen vaststaande stijlkenmerken. Algemeen kenmerk van de stroming is dat zij de progressieve aspecten van de moderne architectuur wil toepassen, en tegelijkertijd zoekt naar een binding met de context. In tegenstelling tot het traditionalisme, waarbij bouwstijlen uit het verleden worden gekopieerd, worden bij het kritisch regionalisme lokale bouwtradities op vernieuwende wijze toegepast in een hedendaags vormgegeven architectuur. Hierbij wordt gebruik gemaakt van regiogebonden elementen als het klimaat, flora en fauna, materialen, kleuren en licht. Het kritisch regionalisme betreft een eigentijdse, plaatsgebonden architectuur, die opgaat in de omgeving.